تبلیغات
وبلاگ شخصی علی محمدی - نقش مدرسه در سلامت روانی دانش‌آموزان

به‌ شادمانی هه‌موو گه‌ل و هۆز ساڵی نوێ کوردی لێتان بێت پیرۆز

نقش مدرسه در سلامت روانی دانش‌آموزان

نویسنده :علی محمدی
تاریخ:پنجشنبه 23 اردیبهشت 1389-09:00 بعد از ظهر

نقش  مدرسه در سلامت روانی دانش‌آموزان
آموزش و پرورش و به عبارتی دیگر مدرسه یك نظام صد در صد انسانی است كه عامل انسانی هیچ سازمان دیگری مانند كارخانه و یا حتی بیمارستان به اندازه مدرسه نمی باشد.
كار اصلی مدرسه انسان سازی در دو بعد اصلی مدرسه و روح یا روان معنی دارد . حفظ سلامت روانی یا بهداشت روانی دانش آموزان كار اساسی مدرسه است . مدرسه جای انسان سازی و سالم سازی انسان‌هاست . هر جامعه‌ای از مدارس خود انتظار دارد كه افراد با شخصیت ، متعادل ، سازگاری ، با عاطفه ، اجتماعی ، با اعتماد به نفس ، مسئولیت پذیر ، منطقی و عادل بار آورد . همه اینها منوط به وجود روابط ، شرایط و محیط سازمان یافته و مناسب از طریق اعمال مدیریت و رهبری درست در سازمان مدرسه می باشد . مدرسه باید بتواند انسان¬های سالمی تربیت كند كه دانش¬آموزان و فارغ¬التحصیلان به عنوان اعضای جامعه بتواند بر خود و محیط خود با مهارت تسلط داشته باشد و سه فضای اساسی زندگی یعنی عشق ، كار و تفریح را به درستی و به طور منطقی هدایت كنند .
كودكان از شش سالگی به مدرسه میروند و وقتی از آنجا بیرون می¬آیند بزرگسال شده‌اند. در این مدت طولانی آنها با انواع مختلف تجربه¬ها آشنا می¬شوند : برخورد با بزرگترها ، بازی با بچه¬های دیگر ، كارگروهی ، شكست ، موفقیت ، درگیری با همكلاسی¬ها ، معلمان و ... بنابراین ، انتظار این است كه مدرسه ، بر بهداشت و سلامت روانی دانش¬آموزان اثر بسیار عمیق داشته باشد.
كار اساسی مدرسه تربیت انسان¬های سالم است ،كه منظور از انسان سالم همان ساختن شخصیت سالم است . اكثر دست اندركاران تعلیم و تربیت اعتقاد دارند كه تربیت و بارآوردن یك انسان با شخصیت سالم از آموزش او بسیار پر اهمیت¬تر است . آنها می‌گویند ، انسان دانش¬آموخته ، ولی بدون شخصیت سالم ، قدرت و شعور استفاده از آن فاقد ارزش است . کارشناسان آنقدر به بهداشت روانی در مدرسه و تعلیم و تربیت اهمیت می¬دهند كه تعلیم و تربیت را مترداف با بهداشت روانی می¬داند و می¬گوید تعلیم و تربیت و بهداشت روانی از جنبه نظری هدف واحدی دارند ، یعنی هر دوی آنها هدفشان ساختن آدم¬های سالم ، مفید و خوشبخت است .  به عبارت دیگر ، اگر آموزش و پرورش ادعا كند كه كارهای زیادی روی انسان¬ها و برای انسان¬ها انجام می¬دهد ، ولی نتواند ثابت كند كه انسان¬هایی سالم و با شخصیت تربیت می كند ، می گوییم از اصل وظیفه و رسالت خود در مانده است .   
برای آن كه بتوانیم یك آموزشگاه اثر بخش را از تربیت انسان سالم بشناسیم و مورد ارزیابی قرار دهیم، در درجه اول باید بدانیم كه شخصیت سالم چه ویژگی هایی دارد . بر پایه پژوهشهای و اظهار نظر های دانشمندان در منابع مختلف برخی از نشانگر های شخصیت سالم یا نشانه های وجود بهداشت روانی در افراد مانند معلمان ؛ دانش آموزان و مدیران به شرح زیر است :
توان برقراری رابطه با دیگران : انسان سالم به عنوان یكی از نیازهای اساسی خود میل به برقراری روابط انسانی با افراد دیگر تحت عنوان دوستان ، همكاران ، نزدیكان و غیره دارد . احساس تعلق به دیگران و تعلق دیگران به خود و احساس مالكیت از نیازهای انسان است و هر شخص سالم دوست دارد كه كسی را دوست بدارد و كسی او را دوست داشته باشد روابط نزدیك و صمیمانه سبب ارضای نیازهای روانی انسان   می گردد . رابطه مطلوب از نگاه معمول تا سایر رفتارهایی كه حاكی از صمیمیت و صفا و احساس تعلق باشد ، به فرد عزت حرمت و امنیت می بخشد . كارل راجرز به رابطه سالم اهمیت خاصی میداد و معتقد بود كه می توان افراد ناسالم را با رابطه در مانی بهبود بخشید .رابطه درست رابطه¬ای همراه با بی ریایی ،درك توام با فهم دیگری و مثبت نگریستن به طرف مقابل می باشد
 كناره گیری و انزوا یكی از مكانیزم های دفاعی انسان در حال تعارض است و كسانی كه بدون علت خاصی مانند نیاز به مطالعه و منزوی به عبارتی  مردم گریزند دچار بیماری روانی می باشند .براین اساس اگر معلمین یك مدرسه دانش آموزان خود را دوست بدارند و دانش آموزان نیز به معلمین علاقه نشان دهند و ارتباط بین مدیر و معلمان دوستانه و همراه با احترام باشد ، از بهداشت روانی برخوردار ند . در چنین مدرسه ای ، معلمین همدیگر را دوست می دارند و در آنها احساس تعلق و وابستگی وجود دارد . معلمین این مدرسه دانش آموزان روشهای دوست داشتن یكدیگر را می آموزند و جوی از صمیمت و همدلی در مدرسه بوجود می آید .
توان ارزیابی از خود : افراد سالم خود را می شناسند و جود خود را با همه محدویت ها و جنبه ها ی مثبت و منفی می پذیرند . اگر كسی بر اثر مطالعه ویژگیهای خود بداند كه چه توانائی ها یا استعداد هایی دارد ، بدون شك در بكارگرفتن آنها موفق خواهد بود . بالعكس كسانی كه استعداد های  خود را نمی شناسند و  نمی دانندكه از عهده بعضی از كارها برنمی آیند ، در مراحل كار و زندگی شكست می خورند . اصولاً موضوع هدایت تحصیلی و شغلی برای شناخت انسانها و توانائی های های آنهاست .اگر یك آموزشگاه در دوره راهنمائی تحصیلی از طریق تستها، مشاهدات و بكارگیری نیروهای جسمی و ذهنی دانش آموزان استعدادهای دانش آموزان را بشناسد و با كمك اولیاء آنها رادر رشته های تحصیلی مناسب و مشاغل منطبق با استعدادهای آنها قرار دهد ، به نسبت سلامت روانی آنها راتضمین كرده است .نگرش درست به خود و مخصوصاً داشتن نگرش مثبت به خود توانائی های خود از جنبه های مهم بهداشت روانی دردانش آموزان است . مدرسه باید سعی كند دانش آموزان را با برنامه ریزی در مسیر شناخت خود و بدست آوردن نگرش مثبت نسبت به خود قرار دهد . معلمان و مدیران به خوبی می دانند كه موقعیت ها و شكست های آتی دانش آموزان وابسته به همین نگرشهاست.
داشتن عواطف و احساسات متعادل : شخص سالم كسی است كه بتواندعواطف و احساسات خود را در زمان لازم به دیگران و نسبت به محیط نشان دهد . خوشحالی ، غم ، تنفر ، دوست داشتن ، طرفداری ، دوری     گزیدن ، عصبانیت ،علاقه و نظایر آن به مصادق عواطف انسانی هستند . هر فرد طبیعی از موقعیت های ناخوشایند و كسی كه به او توهین روا می دارد عصبانی می شود و ابراز انزجار می كند . اما مساله است این است كه پرخاش ، عصبانیت یا تنفر در چه حدی باشد تا اثر مطلوب داشته ودر عین حال سبب آسیب رسانیدن به خود فرد نشود. تعادل عاطفی  یعنی توان كنترل خود و ابراز عواطف و احساسات به اندازه ای كه ضرورت دارد . كسانی كه به سرعت و اكثر مواقع عصبانی می شوند و یا از افراد دیگر تنفر دارند ، افراد سالمی نیستند .  مدرسه ممكن است ضمن آموزش های خود به شكل های مختلف راههای نشان دادن عواطف و احساسات را نسبت به دروس ، همشاگردان ، معلمان ، جامعه و غیره به دانش آموزان نشان دهد . معلمانی كه عكس العمل های شدید عاطفی نسبت به جامعه و كشور نشان می دهند،در حقیقت ، بچه ها را از دوست داشتن جامعه خود محروم می سازند .مدیری كه به سرعت و با بی پروائی نسبت به رفتار دانش آموزان عكس المعل نشان می دهد نمی تواند الگوی مناسب عاطفی را به دیگران نشان دهد . مدرسه ، كلاس و معلم می توانند بچه ها را به شدت عاطفی و یا بی عاطفه بارآورند زیاد عاطفی بودن فرد را از تفكر و منطقی بودن باز می دارد . بالعكس ، بی عاطفه بودن سبب از دست دادن  لطافت های انسانی می گردد .
داشتن اعتماد به نفس و احساس كفایت : اعتماد به نفس داشتن نگرش مثبت به تواناییهای خودمی باشد كه رابطه تنگاتنگی با احساس كفایت دارد . پژوهشها نشان می دهد كه افرادی كه در گذشته تجربیات مثبت و مطلوبی از موفقیت در كارها و برنامه های خود داشته باشند ، به خود امیدوارند و احساس كفایت می كنند این افراد با اعتماد كامل دست به كار می زنند و با تمركز بر كار و با كوشش مستمر به طور موفقیت آمیز كار را به پایان می رسانند . این كه كسی به خود و توانایی های خود اعتماد داشته باشد و بگوید كه من می توانم این كاررا انجام دهم و مشكلات را از پیش پا بردارم حاكی از داشتن بهداشت روانی است . مدرسه سالم مدرسه ای است كه با برنامه ریزی درست دانش آموزان را در مسیر كارهای موفقیت آمیز و بكارگیری توانائی های خود اعتماد به خود ایجاد كند و در آنها احساس كفایت در حل مشكلات تحصیلی و زندگی بوجود آورد .
مسئولیت پذیر بودن :   مدرسه جای اجتماعی شدن است . آموزشگاه جایی است كه افراد باید معنی عضویت و مسئولیت پذیری را در ك كنند تقسیم كار و دادن مسئولیت به هر دانش آموز مطابق توان جسمی و روانی او از كارهای اساسی مدرسه است .دادن مسئولیت و نقش به دانش آموزان از راههای متفاوت امكان پذیر است . عضویت دركمیته انضباطی ،تعاونی ،نظافت ،بازیها ، نمایش هاو كاركردهای گروهی و غیره نمونه هایی از مسئولیت پذیری در مدرسه است .
 خود كنترلی : یكی از عوامل بهداشت روانی خود كنترلی است یعنی توانائی تفكر ، قضاوت و تصمیم گیری درباره خود و كنترل رفتار خود بر پایه اعتقادات ،وجدان و ارزشهایی كه فرد به آنها پای بند است واز درون معیارقضاوتی او برای ارزیابی و كنترل رفتارش می شود . سازمان آموزش كار آمدی همه جنبه های آموزش و تربیت را در نظر می گیرد ، با برنامه های معین سعی می كند دانش آموزان را از نظر اعتقادی آن چنان قوی كند كه بدون كنترل خارجی قادر به تشخیص درست از نادرست باشند و بتوانند با معیارهای درست رفتار خود را در مسیر صحیح قرار دهند . دانش آموخته ای كه از روی دانش علمی به انجام بعضی از امور اعتقاد دارد و بدون یك ناظر خارجی در تنهائی و بین گروه كار درست را انجام می دهد ، فرد سالمی است . 
مدیران آموزشی به عنوان رهبران جامعه و نسل جوان وظیفه ای سنگین و حساسی نسبت به انسان سازی و حفاظت از شخصیت وسلامت دانش آموزان دارند .مدیران آموزشی و دستانداركاران تعلیم و تربیت باید به تامین نیازهای نوجوانان كه در مدرسه مشغول به تحصیل می باشند حساسیت نشان دهد . برای این كار در درجه اول باید ویژگی های آنها را بشناسند و در مرحله بعد زمینه های تامین آنها را فراهم كنند .مدیران آموزشی برای تامین سلامت روانی دانش آموزان باید در مدرسه محیطی حاكی از صمیمیت واحترام و احساس خود كارایی را بوجود آورند .تا زمانی كه خود پنداری مثبت در نوجوان بوجود نیامده باشد سلامت روانی  آنها هم تامین نخواهد شد .
 در مدارس می توان با دادن درس و تكالیف ساده كه دانش آموزان  بتوانند از عهده آنها برآیند و احساس موفقیت نمایند در سلامت روانی و ایجاد خود پنداری مثبت آنان نقش فعالی را ایفا نمود .




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo

نیت کنید و اشاره فرمایید


قالب میهن بلاگ تقویم جلالی


k2cod go Up
تماس با ما
=== ===